fbpx




6 მაისი 5 წუთში წასაკითხი

რა არის სამუშაოს მტკიცებულება?

Proof of Work არის ერთგვარი წესები,  რომელიც გვკარნახობს ვინ განაახლებს ტრანზაქციებს ბიტკოინის ბლოკჩეინზე.

ეს ნიშნავს, რომ ტრანზაქციების შემდეგი ბლოკის განახლების უფლების მოსაპოვებლად, თქვენ უნდა მიაწოდოთ მტკიცებულება იმ გამოწვევის შესახებ, რომელიც ძნელად გადასაჭრელია, თუმცა ქსელის მიერ ადვილად გადამოწმებადი. აქედან გამომდინარე, უნდა წარმოადგინეთ მტკიცებულება, რომ თქვენ შეასრულეთ სამუშაო ამ გამოწვევის გადასაჭრელად.

რა არის კონსენსუსის მექანიზმი?

ბიტკოინი თავის არსში დეცენტრალიზებული წიგნია, რომელიც განახლებულია ყველასთვის. იმის გათვალისწინებით რომ შეუძლებელია თითოეულ ადამიანს  წიგნის საკუთარი ვერსია ჰქონდეს, თქვენ უნდა შეუერთდეთ გარკვეულ კონსენსუსის მექანიზმს.

კონსენსუსის მექანიზმი არის წესების აღწერისა და დაცვის გზა, რომლზეც ყველა თანხმდება. მათ შორის, თანხმდებიან იმის შესახებ თუ ვინ შეძლებს განაახლოს წიგნი. არსებობს მრავალი სახის კონსენსუსის მექანიზმი, მაგალითად:

სამუშაოს დამადასტურებელი დოკუმენტი (POW)

ფსონის დამადასტურებელი საბუთი (POS)

ფსონის დელეგირებული მტკიცებულება (DPOS)

სიმძლავრის დამადასტურებელი (POC)

გასული დროის მტკიცებულება (POET)

პრაქტიკული ბიზანტიური ხარვეზების ტოლერანტობა (PBFT)

მიმართული აციკლური გრაფიკი (DAG) და სხვა.

თითოეულ ამ კონსენსუსის მექანიზმს აქვს განსხვავებული წესები, რომლებიც აღწერს, თუ როგორ განაახლებთ საჯარო ჟურნალს.

სამუშაოს დამადასტურებელი საბუთი

ბიტკოინის მაინინგი არის ტერმინი, რომელიც მოცემულია იმის შესახებ, თუ როგორ ხდება ტრანზაქციების ახალი ბლოკების განახლება ბიტკოინის წიგნის ჟურნალში, რომელიც ცნობილია როგორც ბლოკჩეინი.

იმისათვის, რომ მაინერმა მოიპოვოს წიგნის განახლების უფლება, მას მოუწევს პასუხის გაცემა, რომელიც ცნობილია როგორც მტკიცებულება, კონკრეტულ გამოწვევაზე. ეს მტკიცებულება რთულია, მაგრამ ძალიან ადვილად დამოწმებადი.

მაგალითად – საკეტის კომბინაციის გამოცნობა გამოწვევის დასტურია. ამის დამზადება ძალიან რთულია, რადგან მოგიწევთ მრავალი განსხვავებული კომბინაციის გამოცნობა – მაგრამ ერთხელ „გამოცნობის“ შემდეგ, მისი დადასტურება ადვილია. უბრალოდ შეიყვანეთ კომბინაცია და ნახეთ იხსნება თუ არა საკეტი.

ბიტკოინის შემთხვევაში, გამოწვევაა შემთხვევითი რიცხვის პოვნა, რომელსაც  თქვენს ტრანზაქციების ბლოკს დაამატებთ და დაამაშრებთ (ანუ მასზე რაიმე მათემატიკური ფორმულას მიაბამთ).

დამაბნეველად ჟღერს? ეს ყველაფერი მათემატიკიდან მოდის და პროცესის ტექნიკური მახასიათებლები ნამდვილად არ არის აქტუალური ამ ბლოგისთვის, თუმცა რაც უნდა გახსოვდეთ არის ეს:

  • შეუძლებელია ამ რიცხვის გამოთვლა, მისი პოვნის ერთადერთი გზა არის ცდა (ანუ გამოცნობა), ასე რომ მაინერები მთელი დღის განმავლობაში ატარებენ რიცხვების გამოცნობაში, სანამ სწორს არ იპოვიან. როგორც კი ეს მოხდება, მაინერი წარადგენს მას ქსელში (ანუ მის მტკიცებულებას), შემდეგ კი ყველა დაეთანხმება, რომ მისი ბლოკი ტრანზაქციების შემდეგი ბლოკი იქნება.
  • მექანიზმი დარწმუნდება, რომ მხოლოდ ის, ვინც საკმარისი ძალისხმევა ჩადო ნომრის გამოცნობაში, მიიღებს უფლებას განაახლოს ტრანზაქციების წიგნი.

სამუშაო კრიტიკის დამადასტურებელი საბუთი

უამრავი კრიტიკაა PoW (Proof of Work Criticism) კონსენსუსის ალგორითმის შესახებ. ძირითადად, ისაა რომ დიდი ძალისხმევა და ელექტროენერგია იხარჯება მხოლოდ შემთხვევითი ვარაუდების გამომუშავებისთვის.

გარდა ამისა, მას შემდეგ, რაც მაინერები ჯგუფდებიან მაინინგ აუზებში, ამან შეიძლება შექმნას ცენტრალიზაციის პრობლემა, სადაც კონკრეტულ აუზს აქვს იმდენად დიდი მაინინგის ძალა, რომ შეიძლება განახორციელოს 51% -იანიბშეტევა (ანუ შესაძლებელია ბლოკჩეინზე კონტროლის მოპოვება).

და ბოლოს, PoW-ით მაინინგის ოპერაციების სკალირებით, თქვენ გექნებათ უფრო მეტი შანსი, რომ მოაპოვოთ შემდეგი ბლოკი. ეს მდიდარ მაინერებს უსამართლო უპირატესობას აძლევს.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ადამიანებმა დაიწყეს სხვადასხვა კონსენსუსის მექანიზმების შეთავაზება, რომლებიც ნაკლებ ენერგიას მოიხმარენ, მაგალითად ფსონის დადასტურება.

სამუშაოს დადასტურება თუ ფსონის მტკიცებულება?

სამუშაოს დადასტურების კონცეფციისთვის შემოთავაზებული ერთ-ერთი ალტერნატივა არის ფსონის დადასტურება. იმის ნაცვლად, რომ მაინერს მოეთხოვოს გამოწვევის მტკიცებულება, ფსონის დადასტურების სისტემა მოითხოვს გარკვეული თანხის ფსონს.

ფსონის დადასტურება (PoS) არ მოიცავს მაინერებს, მას აქვს ვალიდატორები. იმისათვის, რომ გახდეთ ვალიდატორი, თქვენ უნდა დადოთ გარკვეული რაოდენობის მონეტები. რაც უფრო მეტ მონეტას დადებთ, მით უფრო მაღალია თქვენი შანსი, რომ არჩეული იყოთ შემდეგ ვალიდატორად.

თუ თქვენ აგირჩევთ ვალიდატორად და ბოროტად დაამტკიცებთ თაღლითურ გარიგებებს, თქვენი ფსონი წაიშლება. ეს ვალიდატორებს აძლევს ეკონომიკურ სტიმულს, დაიცვან წესები.

PoS ითვლება PoW-ის უფრო მარტივ და იაფ ალტერნატივად. თუმცა, მას აქვს თავისი წილი უარყოფითი მხარეები.

პირველ რიგში, შეგიძლიათ იყიდოთ თქვენი გზა 51% შეტევისკენ. რა თქმა უნდა, თქვენ დაგჭირდებათ მონეტის საბაზრო კაპიტალის დაახლოებით 51% (ბიტკოინის შემთხვევაში რამდენიმე ასეული მილიარდი), მაგრამ ეს მაინც შესაძლებელია. PoW-ით, ამ სცენარის გაკეთება შეუძლებელია მყარ ქსელებზე, როგორიცაა Bitcoin.

მეორე, თუ ვალიდატორები ირჩევენ მხოლოდ მათ მიერ დადებული თანხის ოდენობით, ჩვენ კვლავ უსამართლო უპირატესობას ვაძლევთ მდიდარ ადამიანებს. უფრო მეტიც, ჩვენ მათ რეალურად ვამდიდრებთ, რადგან ისინი მიიღებენ ქსელის ტრანზაქციის ყველა საფასურს.

დასკვნა

თუ გსურთ შექმნათ დეცენტრალიზებული ქსელი, დაგჭირდებათ კონსენსუსის ალგორითმი. მიუხედავად იმისა, რომ სამუშაოს დადასტურება დღეს ყველაზე პოპულარულია, არსებობს რამდენიმე ალტერნატივა.

ამ დროისთვის როგორც ჩანს, PoW-მ აჩვენა თავისი უნარი დაიცვას Bitcoin ქსელი მავნე აქტორებისგან, რადგან ვერავინ ვერ მოახერხა ქსელზე 51%-იანი შეტევის განხორციელება ან ტრანზაქციების გაუქმება.

რაც შეეხება მინუსს, ბიტკოინის ქსელი მოიხმარს ენერგიის უზარმაზარ რაოდენობას, თუმცა ზოგიერთი იტყვის, რომ ეს აუცილებელი კომპრომისია.

მსგავსი სიახლეები

თებერვალი 10, 2022
კომენტარი

ქოფირაითინგი: pro რჩევები 2022 წლისთვის

9 წუთში წასაკითხი
თებერვალი 24, 2022
კომენტარი

მარკეტინგი Metaverse-ის ეპოქაში

8 წუთში წასაკითხი