fbpx




10 მარტი 7 წუთში წასაკითხი

რა არის (DAO)?

DAO იყენებს ჭკვიან კონტრაქტებს და მმართველობის ნიშნებს, რათა მონაწილეებმა გადაწყვეტილებები მიიღონ კონსენსესუსით, ორგანიზაციის რესურსების განაწილებისას.

მოკლედ

DAO, ან დეცენტრალიზებული ავტონომიური ორგანიზაცია, არის ბიზნეს სტრუქტურა, სადაც მთავარი არის კონტროლი, ვიდრე იერარქია. 

DAO-ები ორგანიზებულია ჭკვიანი კონტრაქტებით. მონაწილეები ხმის მისაცემად ისეთ თემებზე, როგორიცაა ფონდის განაწილება  მმართველობისას, ჟეტონებს იყენებენ.

ორგანიზაციის ახალი ფორმა არყევს ინვესტიციების, ბიზნესისა და შემოქმედებითი ინდუსტრიების სამყაროს.

ამ დეცენტრალიზებულ ავტონომიურ ორგანიზაციებს, ან DAO-ებს არ გააჩნიათ კომპანიის შტაბ-ბინა, ცვლიან ტრადიციულ იერარქიებს „ბრტყელი“ მართვის სტრუქტურებით, მართული კრიპტო მფლობელების მიერ და აგებულია წესებზე, რომლებიც ავტომატურად სრულდება ბლოკჩეინზე.

DAO-ების ადვოკატები აცხადებენ, რომ ისინი რადიკალურად შეცვლიან ბიზნესის მართვას. ამისთვის ისინი უკვე ბევრის მუშაობენ; რამდენიმე DAO უკვე ამოქმედდა და მათ შექმნეს საკმაოდ მაგარი რამ.

რა არის DAO?

DAO არის ორგანიზაცია, სადაც კონტროლი მექანიზმები აქვთ უშუალოდ მონაწილეებს, ნაცვლად იმისა, რომ აგებული იყოს იერარქიულ კიბეზე.

DAO შეიძლება ჩაითვალოს, როგორც მანქანა, რომელსაც სამუშაოს შესრულება ევალება, წინასწარ შედგენილი ჭკვიანი კონტრაქტებით.

როგორ მუშაობს ის?

საზოგადოებას შეუძლია DAO-ს ადაპტირება და მისი დაპროგრამება საკუთარი მიზნების შესაბამისად. მისი კოდი ჭკვიანი კონტრაქტების სახით იწერება, რომელიც ერთგვარი მართვის მექანიზმს უზრუნველყოფს.

წევრები, როგორც წესი, იყენებენ მმართველობის ნიშნებს DAO-ს მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებებზე კენჭისყრისთვის, როგორიცაა სახსრების განაწილება.

რამდენიმე DAO-ის შემთხვევაში, წევრის ხმის გავლენა შეიძლება გაიზარდოს პროექტში მათ მიერ შეტანილი წვლილიდან გამომდინარე.

ზოგადა, შედეგი შეიძლება ეფუძნებოდეს როგორც მონაწილეობის ხარისხს, ასევე ხმის მიცემის უპირატესობას.

რა უპირატესობები აქვს DAO-ს?

გამჭვირვალობა – ხმის მიცემის, დაფინანსების გადაწყვეტილებების და სხვა ქმედებების ხილვა ყველას შეუძლია.

მეტი „ცეცხლსასროლი“ ძალა – წევრებს მთელს მსოფლიოში შეუძლიათ წვლილი შეიტანონ, რაც DAO-ებს შესვლის უფრო დაბალი ბარიერების საშუალებას აძლევს, ვიდრე კომპანიებს.

იაფია – კონცეფციამ მტკიცედ გაიდგა ფესვები DeFi-ში და არსებობს მრავალი ხელსაწყო, რომელთა გამოყენება შესაძლებელია Legos-ის მსგავსად, ასე რომ შედეგის მიღწევა მაშინაც შესაძლებელია კი თუ ნულიდან იწყებ.

თანამშრომლობა –  ხმის მიცემის შესაძლებლობა აერთიანებს მასობრივ ცოდნას და საშუალებას აძლევს ექსპერტებს ინვესტიცია განახორციელონ იმ ეკოსისტემაში, რომელსაც ისინი აშენებენ.

„ჩვენ გვჯერა, რომ DAO ითამაშებს მთავარ როლს, როდესაც მსოფლიო გადადის Web 3.0-ზე, რაც გზას გაუხსნის სრულად დეცენტრალიზებულ კომპანიებს“- Jademont Zheng, Waterdrip Capital

რა უარყოფითი მხარეები აქვს DAO-ს?

სტრუქტურა – მკაფიო უფლებამოსილების ფიგურის ან მართვის ჯაჭვის არქონის გამო, დეცენტრალიზებული ორგანიზაციები უფრო ნელა მოქმედებენ, რადგან გადაწყვეტილებების მიღებას მეტი დრო სჭირდება.

უთანხმოება – როდესაც საზოგადოება კატეგორიულად არ ეთანხმება, მას შეუძლია ორგანიზაცია ორად გაყოს.

ცვლილება არ არის – ზოგიერთ DAO-ში, ისინი, ვისაც ყველაზე მეტი ნიშანი აქვს, კადრებს უწოდებენ, ამიტომ მმართველობა ძალიან ჰგავს ტრადიციულ ორგანიზაციებს.

კანონიერება – „ნაღმების ველები“ მრავლადაა სიმბოლურ პროექტებთან მიმართებაში, რომლებიც შესაძლოა ფასიანი ქაღალდებად მივიჩნიოთ.

იცოდი?

Ethereum-ის თანადამფუძნებელმა ვიტალიკ ბუტერინმა შეიმუშავა DAO-ების იდეა 2013 წელს. თავდაპირველად მათ უწოდეს “დეცენტრალიზებული ავტონომიური კორპორაციები” (DAC).

DAO არსებობს სხვადასხვა ფორმისა და ზომის

კრიპტო პროექტები – ითვლება DAO-ად, თუ ისინი იმართება დეცენტრალიზებული მმართველობით, სადაც ტოკენის მფლობელებს შეუძლიათ ხმის მიცემა პროექტის მიმართულებაზე, მაგალითად – MakerDAO.

საგრანტო დაფინანსება – DAO შეიძლება გამოყენებულ იყოს განვითარების თანხების ავტომატურად მინიჭებისთვის დადგენილ კრიტერიუმებზე დაყრდნობით, მაგალითად -MolochDAO.

ინვესტიცია – MolochDAO არაერთხელ იქნა გახლეჩილი, რათა შეიქმნა მომგებიანი DAO-ები, რომლებსაც შეუძლია აქციების და სხვა აქტივების წევრებს შორის განაწილება და გადაცემა, როგორიცაა -MetaCartel Ventures.

DAO-ს ადრეული წლები

ის შეიქმნა Slock.it-ის მიერ და აშენდა Ethereum ქსელზე. მისი კოდი იყო ღია წყარო, რომელშიც ნებისმიერს შეეძლო წვლილის შეიტანა.

DAO შეიქმნა იმისთვის, რომ იმუშაოს, როგორც ვენჩურული ფონდის პლატფორმა კრიპტო პროექტებისთვის. 

პროექტებმა, როგორიცაა Aragon, DAOstack, DAOHaus და Colony, ისწავლეს ძირითადი გაკვეთილები ორიგინალური DAO-დან და ახლა აშენებენ და აწარმოებენ DAO-ებს ზოგიერთი უდიდესი დეცენტრალიზებული ფინანსური პროტოკოლისთვის. 2020 წლის დეცენტრალიზებული ფინანსების (DeFi) ბუმმა ახალი ტალღა მოიტანა DAO-ების მოთხოვნის მიმართ, რომელიც უკვე ბევრ წამყვან პროექტს ემყარება.

DAO-ს მომავალი

ბოლო რამდენიმე წლის განმავლობაში DAO-ებმა დიდი ინტერესი გამოიწვია, ასობით დეველოპერი მუშაობს ტექნიკურ ინოვაციებზე, მმართველობის მექანიზმების გაუმჯობესებაზე და ხმის მიცემის გადაწყვეტილებებზე. 

დეცენტრალიზებული ავტონომიური ორგანიზაციები განსაკუთრებით აქტიურები არიან კრეატიულ ინდუსტრიებში, სადაც DAO-ები გამოიყენება მოდის ბრენდების, პარფიუმერიის და სხვა სფეროებში. ხშირ შემთხვევაში, ეს კრეატიული DAO-ები ინარჩუნებენ ცენტრალიზაციის ელემენტს.

ასევე წარმოიშვა “საინვესტიციო DAO-ების” ტალღა, რომლის დროსაც ჟეტონის მფლობელები კენჭს ყრიან, რომელ პროექტებში უნდა ჩადონ ინვესტიცია. მაშინ როცა ზოგიერთი, როგორიცაა Neptun DAO, მიზნად ისახავს უზრუნველყოს ჩვეულებრივი სარისკო კაპიტალის დაფინანსება Web 3 პროექტებისთვის, სხვა ე.წ “collector  DA0S”, ფოკუსირებულია აუქციონზე ისეთი მაღალი ღირებულების ნივთების შეძენაზე, როგორიცაა NFT.

ალბათ ყველაზე გახმაურებული კოლექციონერი DAO არის PleasrDAO, რომელიც თავდაპირველად შეიქმნა NFT მხატვრის pplpleasr-ის ნამუშევრების შესაძენად. მას შემდეგ მან შეაგროვა NFT-ებისა და რეალურ სამყაროს ობიექტების კოლექცია მრავალმილიონ დოლარად, მათ შორის ორიგინალური Doge meme-ის NFT, ედვარდ სნოუდენის პირველი NFT და Wu-Tang კლანის ალბომის ერთადერთი ასლი “Once Upon a Time in Shaolin”.

DAO-ები ასევე მიდიან ოფიციალური აღიარებისკენ- 2021 წლის აპრილში, Wyoming-მა აღიარა DAOs, როგორც კომპანიის ახალი ფორმა, პირველი DAO რამდენიმე თვის შემდეგ დამტკიცდა. გარდა ამისა, 2021 წლის ნოემბერში, SEC-მა შეაჩერა ტოკენის რეგისტრაცია პირველი კანონიერად აღიარებული DAO-ს მითითებით, რომ მან “შეცდომის შესახებ ინფორმაცია” მიაწოდა სავარაუდო ინვესტორებს.

ენთუზიასტები თვლიან, რომ DAO მალე უფრო დახვეწილი გახდება. ტენდენციები მოიცავს ანონიმურობას, პროგრესულ დეცენტრალიზაციას და უკეთეს სტიმულს მონაწილეობისკენ. მომავალმა DAO-ებმა შეიძლება გამოიყენოს პროგნოზირების ბაზრები და დაიწყოს ხმის მიცემა და დელეგატორებად მოქმედება სხვა DAO-ებში. თავად Decrypt, PubDAO-ის დამფუძნებელი წევრი გახდა, ეს არის დეცენტრალიზებული კრიპტო საინფორმაციო ქსელი, რომელიც მიზნად ისახავს იყოს პირველი ნაბიჯი დეცენტრალიზებული თანამშრომლობის ეკოსისტემისკენ.

მსგავსი სიახლეები

თებერვალი 18, 2022
კომენტარი

რა არის DeFi?

6 წუთში წასაკითხი